Mavi Jeans Hangi Kargo ile Çalışıyor? Online Alışverişin Görünmeyen Yüzü İstanbul’da yaşayan biri olarak son yıllarda fark ettiğim bir şey var: alışveriş artık sadece “alışveriş” değil. Bir ürün seçiyorsun, sepete ekliyorsun ve sonra beklemeye başlıyorsun. O bekleyişin içinde küçük bir merak büyüyor: “Acaba hangi kargo getirecek?” Özellikle de konu Mavi Jeans hangi kargo sorusuna gelince, bu merak daha da belirgin hale geliyor. Basit gibi görünen bu soru aslında arkasında kocaman bir lojistik dünyası, tedarik zinciri ve müşteri deneyimi yönetimi barındırıyor. Ben de çoğu insan gibi online alışveriş yaptıktan sonra o sipariş takip ekranına bakıp “şimdi nerede acaba?” diye düşünenlerdenim. Mavi…
Yorum BırakGünlük İzler Yazılar
Param hangi ATM’lerde ücretsiz? Şehirde para çekmenin görünmeyen hikâyesi Ankara’da yaşarken, özellikle üniversiteden mezun olup iş hayatına atıldığım ilk yıllarda en çok dikkatimi çeken şeylerden biri şu olmuştu: para kazanmak kadar, o parayı kaybetmeden çekebilmek de bir meseleydi. Küçük gibi görünen ama ay sonunda insanın moralini bozan o kesintiler… ATM ekranında “işlem ücreti: 12 TL” yazısını gördüğümde hissettiğim şeyi hâlâ net hatırlarım. O dönem cüzdanımda hem klasik banka kartı hem de dijital finans uygulamalarına ait kartlar vardı. İçlerinden biri de Param karttı. İlk kez kullanmaya başladığımda aklımdaki en büyük soru şuydu: Param hangi ATM’lerde ücretsiz? Çünkü mesele sadece kart değil,…
Yorum BırakKökler toplamının formülü nedir? Bir denklemin arkasındaki düzeni görmek Ankara’da sabahları metroya bindiğimde, camdan dışarı bakarken hep aynı şey dikkatimi çekiyor: insanlar hızlı, şehir hızlı, düşünceler hızlı. Ama bazı şeyler var ki hızın içinde bile değişmiyor; mesela matematikteki o düzen hissi. Üniversitede ekonomi okurken en çok sevdiğim şey veri setleriyle uğraşmaktı. Talep eğrileri, regresyonlar, grafikler… Ama bir noktada hep daha temel bir şeye geri dönüyordum: denklemler. Özellikle de “Kökler toplamının formülü nedir?” sorusu, ilk başta basit görünmesine rağmen aslında matematiğin en zarif yerlerinden birine açılan kapıydı. Bir gün Kızılay’da küçük bir kafede otururken yan masada bir lise öğrencisi sınav notlarına…
Yorum BırakKargo Geldiğinde Kutuyu Görmek… ve İçimde Bir Şeylerin Eksilmesi Değerli Fimu okurları, bu makalemizde “Kargoda ürünüm kırıldı ne yapmalıyım” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik. Kapı çaldığında genelde içimde küçük bir heyecan olur. Özellikle internetten aldığım bir şey varsa, sanki günün monotonluğunu kıracak küçük bir olay yaşanacakmış gibi hissederim. İstanbul’da yaşıyorum, hafta içi ofiste sabit bir masaya bağlı çalışıyorum; ekran, mail, toplantı… her şey belli bir düzende akar. Akşam eve döndüğümde ise bazen tek kaçışım küçük alışverişler ya da uzun zamandır beklediğim bir paket olur. Geçen gün yine öyle bir an yaşadım. Kapıyı açtım, kargo görevlisi elinde biraz ezilmiş bir…
Yorum BırakGündelik Hayatın Görünmeyen Akışları Üzerine Bir Düşünme Denemesi İnsan topluluklarını anlamaya çalışırken, çoğu zaman gözle görülmeyen ama hayatı mümkün kılan süreçlere takılı kalırım. Tıpkı nefes alıp vermek gibi… fark edilmediğinde bile sürekli çalışan, durduğunda ise tüm sistemi çökerten süreçler vardır. Toplum da böyle katmanlı bir akışlar bütünüdür. Bir odada hava nasıl hareket ediyorsa, fikirler de öyle dolaşır. Bir bedende oksijen nasıl dağılıyorsa, kaynaklar da toplum içinde öyle yayılır. Bu benzerlikten yola çıkarak üç temel biyolojik kavram — ventilasyon, difüzyon ve perfüzyon — yalnızca tıbbi bir açıklama olmaktan çıkar ve toplumsal yapıların işleyişini anlamak için güçlü bir metafora dönüşür. Ventilasyon, Difüzyon…
Yorum BırakSeptum ne demek? Ekonomik düşünceye açılan beklenmedik bir kapı Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşadığımızı kabul etmek, aslında her gün yaptığımız seçimlerin arka planını da görünür kılar. Bir şey seçtiğimizde başka bir şeyi vazgeçilmez biçimde geride bırakırız. Bu basit gerçek, ekonominin en temel taşlarından biridir. “Septum ne demek?” sorusu ilk bakışta biyolojiye ait bir tanım gibi görünse de, kavramsal olarak ayrım, bölünme ve düzenleme fikri üzerinden ekonomiyle güçlü bir analoji kurmaya imkân verir. Septum, biyolojide bir bölme yapısıdır; ekonomide ise çoğu zaman piyasaların, sektörlerin, gelir gruplarının ve karar mekanizmalarının birbirinden nasıl ayrıldığını anlamak için metaforik bir çerçeveye dönüşebilir. Septum kavramının…
Yorum BırakGiriş: Bir Hücre, Bir İktidar ve Görünmeyen Düzen Bugün sizlerle Fimu çatısı altında Olgun alyuvar hücresi hemoglobin sentezler mi üzerine değerli bilgiler paylaşıyoruz. Toplumsal düzeni anlamaya çalışan bir göz için en küçük yapılar bile çoğu zaman en büyük soruları tetikler. Gücün nasıl dağıldığı, hangi merkezlerde yoğunlaştığı ve hangi aktörlerin görünmez kaldığı meselesi yalnızca devletler, partiler ya da kurumlarla sınırlı değildir. Bazen bir hücrenin biyolojisi bile siyaset biliminin kavram setini yeniden düşünmeye zorlar. “Olgun alyuvar hücresi hemoglobin sentezler mi?” sorusu ilk bakışta biyolojiye ait gibi görünür. Ancak bu soru, bilgi üretiminin nasıl organize edildiği, otoritenin hangi merkezlerde toplandığı ve hangi yapıların…
Yorum BırakKarel hangi dilde? sorusunun kökeni ve gündelik hayattaki karşılığı Değerli Fimu takipçileri, bu yazımızda “Karel hangi dilde” ile ilgili sık sorulan soruları yanıtlıyoruz. İstanbul gibi çok katmanlı bir şehirde yaşarken bazı soruların yalnızca dilbilimsel bir merak olmadığını fark ediyorum. “Karel hangi dilde?” sorusu da bunlardan biri. İlk bakışta basit bir isim kökeni sorgusu gibi duruyor ama sokakta, işyerinde, toplu taşımada karşıma çıkan konuşmaların içinde bu tür soruların aslında kimlik, aidiyet ve hatta önyargı ile ne kadar iç içe geçtiğini görmek mümkün oluyor. Karel ismi çoğu zaman farklı kültürlerle temas ettiğimiz anlarda ortaya çıkıyor. Bazen bir iş e-postasında, bazen yabancı bir…
Yorum BırakFimu sayfasında yeni bir konuya geçiyoruz: Bugün gündemimiz Kemik grefti kaç TL. Kemik Grefti Kaç TL? Sağlık Bilgisini Öğrenme Süreci Üzerine Pedagojik Bir Okuma İnsanların sağlıkla ilgili bir bilgi arayışına girmesi çoğu zaman yalnızca bir merak değil, aynı zamanda öğrenme ihtiyacının da bir yansımasıdır. “Kemik grefti kaç TL?” sorusu da yüzeyde finansal bir sorgu gibi görünse de, derininde çok daha karmaşık bir öğrenme davranışına işaret eder. Çünkü burada kişi yalnızca bir fiyat öğrenmek istemez; aynı zamanda bir tıbbi süreci anlamlandırmak, riskleri tartmak ve karar verme becerilerini geliştirmek ister. Bu nedenle konuyu yalnızca bir maliyet sorusu olarak değil, öğrenmenin dönüşüm gücünü…
Yorum Bırakİnsanın bedeniyle toplum arasındaki ilişkiyi düşünürken bazen en temel biyolojik sorular bile başka kapılar açar. “Hangi hücre oksijen ve karbondioksit taşır?” sorusu ilk bakışta yalnızca anatomi dersinin bir konusu gibi görünür; ancak biraz durup düşününce, yaşamın en küçük birimlerinden toplumsal düzenin en karmaşık katmanlarına kadar uzanan bir bağlantı hissedilir. Çünkü hem bedenin içinde hem de toplumun yapısında, görünmeyen ama hayati işlevler üstlenen taşıyıcılar vardır. Hücre ve toplum arasında bir düşünme deneyi İnsan bedeni, milyarlarca hücrenin bir arada çalıştığı bir sistemdir. Toplum da benzer şekilde, bireylerin ve kurumların sürekli etkileşim içinde olduğu bir ağdır. Bu iki yapı arasında kurulan analojiler, yalnızca…
Yorum Bırak